Piwo było napojem polskich królów, a nie chłopów - i to zmienia sposób, w jaki piję je w podróży

Piwo w średniowiecznej Polsce nie było napojem biedaków, tylko codziennym trunkiem wszystkich stanów – od książęcych uczt po klasztory i mieszczańskie domy. Robiono z niego nawet polewki, a spory o prawo do jego sprzedaży kończyły się otwartym konfliktem miasta z Kościołem. To fakt, który National Geographic przypomina, a ja czytam z rosnącym poczuciem, że przegapiliśmy własną historię.

Bo my, Polacy, mamy piwny kompleks. Jeździmy do Pragi na pilznera, do Belgii na trapistów, do Bawarii na kufle w namiotach. A o tym, że piwo było u nas napojem królów, mówimy tak, jakby to był wstydliwy żart.

Polewka na śniadanie brzmi dziwnie, dopóki się jej nie zrozumie

Najbardziej uderza mnie ta polewka piwna. Dziś brzmi to jak kulinarny koszmar, ale w czasach, gdy woda bywała skażona, słabe piwo było po prostu bezpieczniejsze. Gotowano je z żółtkami, śmietaną, przyprawami – i podawano rano jak dziś owsiankę.

Przekonałem się, że taki detal mówi o kraju więcej niż zamek. Jedzenie i picie zdradzają, czym ludzie naprawdę żyli, a nie tym, co chcieli pokazać. Kiedy zwiedzam polskie miasta, szukam już nie tylko rynku, ale i śladu po dawnym prawie do warzenia.

Bo to prawo było majątkiem. Beczka piwa doprowadzająca do wojny nie jest anegdotą – to dowód, jak wielkie pieniądze się w tym kręciły. Miejskie przywileje piwne były jak dzisiejsze koncesje: kto je miał, ten rządził.

Dlaczego dziś piję nasze piwo inaczej

Nie chodzi o to, żeby popijać jasne pełne przy grillu i udawać, że dotykamy historii. Chodzi o to, że w Polsce od kilkunastu lat wróciła moda na browary rzemieślnicze, a wiele z nich sięga do dawnych receptur – grodziskiego wędzonego pszenicznego czy mocnych piw klasztornych.

Grodziskie, warzone kiedyś w Grodzisku Wielkopolskim, było eksportowym hitem Rzeczypospolitej. Zniknęło w PRL-u, wróciło dekadę temu. Piję je dziś świadomie, że trzymam w ręku coś, co znali nasi przodkowie.

Dziwi mnie, że jeździmy tysiące kilometrów po piwne legendy, mając własną tuż obok. Następnym razem zamiast belgijskiego trapista w drogiej knajpie zamówię grodziskie z lokalnego browaru – i wypiję je za królów, którzy wiedzieli, co dobre.